La lengua que recibimos de nuestros padres
De pequeño nuestra madre nos enseñaba que no se dice “petar a la puerta” sino “llamar a la puerta”, además de muchas otras correcciones que intentaban eliminar la contaminación de nuestro castellano. Sin embargo, le seguíamos llamando “peja” a la “urraca”, “carballo” al “roble” y “cachopeira” a “un conjunto de ramas que nacen de un castiñeiro cortado a ras del suelo”.
Cuando tenía 18 años aprendí del profesor de lengua castellana que no se escribía “quiero que esteas bien” sino “quiero que estés bien”. Y creí que ya tenía una lengua lista para viajar por el mundo hispano sin problemas. Aunque no sabía porqué fuese a donde fuese siempre me seguían comentando lo de mi acento gallego.
Con 50 años un compañero de trabajo andaluz me explicó que no se dice “no lo doy hecho” sino “no consigo hacerlo” y eso me hizo pensar en que la lengua que recibimos de pequeños es más fuerte de lo que creemos. Mi lengua principal es el gallego desde hace más de 30 años, y también hablo francés con fluidez y me voy defendiendo en inglés y portugues, pero cuando hablo el castellano me es muy difícil no usar el que mis padres me enseñaron, este castellano de las Rías Baixas, duro como un croyo.
Publiqué esto esta semana en el grupo de facebook Club de fans de Juan Carlos Moreno Cabrera
Como reconocimiento a mis padres y a la lengua que me dieron
Soñar y sus espinas
Mi pasado es una casa en ruinas.
pero tengo un futuro brillante
como de diamantes transparentes
El polvo de la carcoma cubre los suelos de mi pasado,
si pudiera le prendería fuego
un fuego de luz intensa que limpiase mi curriculum
y diese calor a la plantita de mi esperanza.
Pasa un año y sigo teniendo un futuro de luz
fresca y con sabor a fresa
un futuro esperanzador
pero mi pasado sigue siendo una casa con el tejado derrumbado
y los cristales rotos
no hay olor a ropa limpia,
ni a pan cocido en horno de leña
ni siquiera los ratones se pueden ya aprovechar de ella.
solo siento unas ganas tremendas de reventarla con dinamita,
de barrer de un solo golpe esa vergüenza
ese escupitajo amarillo que fue mi vida imperfecta.
Ahora si, sigo con un futuro como una galaxia
caracol elíptico de inmensos mundos alrededor de esos puntitos estrellas
como los granitos de arena de una playa desierta
cada uno un suspiro
cada uno un deseo,
cada vez que me imagino
infinitos son los versos.
Diez años después y mi pasado sigue oliendo a humedad
y el suelo son escombros y el techo agujeros
sin embargo mi futuro en mi pasado era luminoso, abundante y cierto
como puede ser que viva imaginando el paraíso, mi cielo
lamentando la desolación de haber fracasado
quítame ese sucio, húmedo y fétido estigma
quiero construir pequeño
sobre pequeñito, sobre pequeño
llévate los sueños soñados perfectos
quitame el estrés de buscar a tientas
entre tantos mundos nuevos
y seguir estropeando
la casa que nos construyo
¡que tenga frescor eterno,
que por fin no se destruya
que por fin no me avergüence
que quede algo en pie después de tanto esfuerzo!
No quiero que de viejo
las ruinas de mis sueños
me obstaculicen la vida
me confinen en el lamento
quiero poner ladrillos
que aguanten el paso del tiempo
que desde el futuro me diga
mira no eran perfectos
pero siguen aguantado
e hicieron buen efecto
cumplieron su cometido
levantaron derecha mi vida
me llena de orgullo verlos.
Viña a noite
Viña a noite cos seus cabalos aplastandoo todo, os cascos mazaban os ósos e era dor ata a chegada do mencer. Daquela polos buratos do día colabase a luz que ía facendo esquecer o ensordecedor berro da chegada dos xinetes.
Entón a luz volvia cubrir todo, pouco a pouco como un bálsamo, os cabalos seguían o seu galope, afastábanse, cada vez máis pequenos, máis lonxe ate seren case inaudibles. O sol vencíao todo, podías pechar os ollos baixo a sua calor, respirar os seus raios, silencio nos orificios da vida, recuperación, restablecemento.
Naqueles anos sabíase que viña a noite porque se escoitaba primeiro o balbordo de patas no chan empedrado e mais tarde o zunido insoportable, e os golpes e os laios, e as bágoas de sangue e os órganos desfacéndose baixo o peso do son negro lousa esmagador.
E tamén se sabía que marchaba a noite e volvía o pitido dos oídos a confirmar o espazo seguro que paseniñamente ía sendo creado polo barrido dos raios que tornaba o escuro en penumbra, e a penumbra en claridade, e a luz pasaba un pano que borraba o recordo, só quedaba esa esperanza da reconstrucción, sen tempo para repasar o concerto de dentes e uñas, de patas e pezuñas.
Os cabalos galopaban
Iso era antes
Agora os cabalos xa non marchan. Quedaron connosco, igual que a noite.
Agora, os buratiños do día pecháronse, non existe xa unha diferencia clara entre o amor e o sufrimento, hai luz e calor pero nalgunha outra parte, non sabemos onde. O sangue frío callado na pel non ten quen o seque. E a esperanza da mañá que no pasado fortalecia as extremidades doridas, hoxe nin é lembranza, nin existe ningún creador que a resucite. O tempo é unha xelatina vermella, os movementos fixeronse lentos, a vida case desapareceu por completo, pero aínda non quere a morte vir tornar este tormento.
Afuera y adentro
Esta el mundo de ahí afuera, con su viento que sacude esa planta de hojas grandes contra los cristales de la ventana en la cocina. Se escucha pasar rápido dejando sólo sus ruidos contra los muros de la casa.
Está nuestro mundo de aquí dentro, con sus rincones para dejar las llaves, su sofá vacío y su moqueta que ya tus pies no pisan. Todo este espacio que me sobra, me queda inmensamente grande, paredes vacías contra las que rebota el eco de tu recuerdo. Le falta una señora de la casa a esta casa nuestra que me llora tu ausencia toda la noche por sus cisternas y sus grifos: pic, pic, pic, pic…
Dehors et dedans
Il y a le monde de là dehors, avec son vent qui secoue cette plante de grandes feuilles contre les vitres de la fenêtre de la cuisine. On l’entend passer vite en laissant juste ses bruits contre les murs qui donnent sur la rue.
Il y a notre monde d’ici dedans, avec ses recoins pour laisser les clefs, son canapé vide et sa moquette que tes pieds ne foulent plus. Tout cet espace qui m’est en trop, me vient immensément grand, des murs vides contres lesquels rebondit l’écho de ton souvenir. À cette maison à nous lui manque une maîtresse de maison et elle pleure la nuit entière ton absence par tous ses robinets et ses chasses d’eau: pic, pic, pic, pic…
Dende o cuarto dos libros
Hoxe é Sunday 30 de agosto e no dia do Sol viñeron nubes grises que fan que teña que estar atento á roupa botada no balcón, xa case debeu secar e se baixo á cociña a preparar o pan e me deixo levar, seguramente a chuvia vaia estragar o traballo do sol
Dende o cuarto dos libros vexo o balcón coa roupa tendida, e a fachada das terraced houses de enfrente, a vista quéreseme enganchar nunha ventá aberta, se logro superar a trampa, consigo escapar ao mar de nubes, inmensa liberdade que sinte a miña alma, ceibe como cando buceas nas augas verdes do Gran Sol, só eu libre das limitacións do corpo, das imposicións da mente, a miña alma, un océano aberto ao infinito.
Depuis la chambre des livres
Aujourd´hui c’est Sunday 30 août et dans le jour du Soleil des nuages gris sont venus pour que je fasse attention au vêtements tendus sécher au balcon, ils sont presque déjà secs et si je descendais à la cuisine pour commencer la préparation du pain, si je me laissais aller, sûrement la pluie viendrait abîmer le travail du soleil.
Depuis la chambre des livres je vois le balcon avec le linge à sécher, et la façade des terraced houses d’en face, ma vue veut s’accrocher dans une fenêtre ouverte, si j’arrive à vaincre le piège je réussirai à échapper dans la mer de nuages, immense liberté que mon âme ressent, libre comme quand tu plonges dans les eaux vertes de la Grande Sole, juste moi, libéré des limitations du corps, des imposition de la pensée, mon âme, un océan ouvert à l’infini.
A cegueira
Si, a adolescencia era coma un labirinto de vidro, pasaban os anos e podía ver que os outros ían topando a saída e comezaban a camiñar os carreiros adultos mentres eu batía unha e outra vez a cabeza coas paredes sen conseguir a porta
finalmente, todo chega para quen non arrea, buscando encontrei uns labios suaves que me mostraron a saída e a entrada e xuntos, botámonos a correr pola estrada das paixóns, pasamos a nosa quenda de mañás de sexo e preguiza, baixo as doces sabas da luxuria eses anos de indolencia escorregaron como a auga polo sumidoiro á velocidade da vida nova
viñeron outros de construcción e implementación de micro-imperios, semente, colleita, balados e árvores, pedra e raíz, terra e tallos verdes.
a nosa existencia é longa pero pasa rápido
despóis os beizos volveronse grades e arrincaronme a carne, deixaronme os osos ao vento e à xiada, levei o corazón arrasto polo asfalto, cheo de gravilla, esfolado, perdín até a última pinga do sangue da familia, foronse as estrelas da noite e as do dia, veu unha chuva de meteoritos, tiña os ollos pechados, aínda así arrincáronmos e bateronme no cráneo, parte dos miolos foi parar contra o chan, pisei neles, esvarei e xa nin sentín os golpes, pero seguía sendo un ser humano,
logo de teren ardido todos os carballos que plantara, logo de secar o pozo e a chuva aceda tornar amarelos os meus cabelos, quedou esa cousa pesada, escura, sólida, inmensa no meu estómago, no meu peito, imposible de gomitar, mátame, que non vexa como me cobre os pulmóns, que xa non sae por lado ningún, que me traga como un burato negro, que dobra o meu corpo hacia adentro e o aspira e xa non abrollan máis lágrimas disolventes, amor, berro amor! pero quero dicir bálsamo, quero dicir venda, quero dicir cobre todo isto, dime que me queres, que son un neno pequeno no colo dun xigante. Nin sequera sei se sigo sendo un ser humano, nin qué fallo houbo no meu sistema para ter chegado a este sufrimento.
Nós, pensei, os inadaptados… pero só fora unha falsa ilusión de sociedade, en realidade estaba eu só, que descargara unha versión errada da vida, e ésta estaba a me tentar abrir os ollos, facendo o seu traballo da única maneira que queda cando se busca refuxio, se viran as costas, se sobe a música e se deixan afora da porta os problemas.
Cando foi a vez primeira que tiven conciencia de estar escapando da dor? Cando a primeira vez que me deixei arrolar pola anestesia da heroína? Como me pesa agora ter vivido enterrando, un home e unha pá, non quedaba espazo entre tanta terra removida. Unha mañá aparecín durmido no banco de poliéster dunha parada do vitrasa, cairon os dentes podres do esquencemento e non había máis que un mar de gasoil e plásticos no que estaba afundíndome, xa só quedaba inhalar o líquido, ficar inerte, cadaleito de bolsas do lixo, incorruptibel corpo do delito da cegueira.
Océano sen barcos
poema de ausencia tua
A tua ausencia desaxustou os reloxos
de parede da nosa casa
da Media Lua de Pantano Alto
agora paso a fin de semana amasando
cos dedos e as mans enterrandose na fariña
percorrendo as sombras do teu corpo
acabo as últimas tabletas de chocolate
rompo frenéticamente o envoltorio
do teu corpo escuro e quente
entra a primavera por cada poro
deste sábado de camisa branca
e ausencia, creo que xa o dixen
e escribo, debuxo, aspiro, frego
sigo a repetir as rutinas nosas
para enganar os mecanismos do tempo
e que a vida sexa ese océano de novo
no que dous corpos navegan
sempre cerca
A tumba do nosso filho
poema de dor e enterramento
Como sabe a landra
cando volver-se carvalho,
se a levan à outra punta da Terra?
Filho, meu filho…
que non tes nin umha tumba quentinha
onde repousar a morte
umha lousa pesada que te reconforte
e ponha fronteiras ao teu universo.
-º-
Recordo o teu cumpreanos,
aquel que nunca che celebramos,
chegou a dor arrasándo-o todo,
desenfocando a paisage,
cubrindo a realidade de sudre,
desenterrando a morte
para ti e para nós, agora vivimos con ela.
A morte é un ácido que nos come polos pes
e nos envolve o corazón en arame farpado,
abre os recunchos mais desconhecidos do labirinto
e saen as poutas, os colmilhos, o fio dos coitelos
à procura do sangue.
Monstros e dor, pesada companhia,
escravitude e esgotamento.
-º-
Filho, meu filhinho…
que levas nomes de árvore imensa e aromática
como a tua nai que já non descansa,
coma o teu pai, umha pinga de auga doce perdida
no imenso mar de Tasmania.
Kauri, meu Kauri…
Loureiro como a tua nai que non se recupera
dende que marchaches e andas coma min,
coma teu pai, aboiado na patria sen nome
dos que non tenhen acougo.
A illa
poema de amor
Nesta noite tras o esconxuro da tarta de pera
chegamos a unha illa onde a morte
de momento non nos alcanza
e bate o mar nas pedras,
alá embaixo na praia
pero nós aquí abrimos os ollos
e collémonos das mans
e respiramos o perfume das herbas pisadas
pechamos os ollos
sentímonos respirar
a calor dos nosos dedos comunicando paz
como se fose eterna
eterno é cada segundo que nos sostén
amor quédate aquí comigo
o que dure a curvatura
deste espazo-tempo
quizais se retorza tanto
que non teñamos que sair máis
de volta ao temporal océano
onde sacudidos, agarrados á borda
unha man extenuada
sálvanos de cair tragados pola anguria
debilitados, a morte só
a agardar polo fallo das forzas nos pulsos
e xa, adeus miña vida
mais agora que hai tregua
pega con forza o teu corpo
contra o meu de xeito
que o tempo se enrosque
como serpe arredor nosa
e deixe de ser esa liña recta, maldita recta
que nos leva dereitos
á tensión de volta á supervivencia.
Aquí,
nós,
apaga a luz,
sácalle as pilas ao reloxo
quedámonos nesta illa,
esgotados de morte,
esgotados de sempre sobrevivir
feridos, desangrados
para volver a cortarnos
e vaciar as veas vacías
péchate illa sobre nós
ergue cantís
que non topemos a saída
nin en mil anos.
